The Iron Lady 0

Waardering:

5.0   (1)

The Iron Lady opent met een oude dame die met een hoofddoekje om naar een buurtsuper schuifelt, een pint melk koopt en thuisgekomen bij haar man klaagt dat alles zo duur wordt. ‘Nou, dan moeten we bezuinigen; de auto verkopen!’, grapt Denis, die in kamerjas de krant leest. Hij smeert de bammetjes, zij tikt een eitje voor hem. Volgende scène. Huishoudster June roept: ‘Mrs. Thatcher!’ De camera zwenkt; de bejaarde vrouw zit alleen aan een voor twee gedekte tafel. Wat we zagen, waren haar herinneringen. De pijngolf rolt voelbaar door de bioscoop.

Drie soorten kritiek waren er vooraf op deze film: het is onkies om een oude dame te portretteren die nu dementeert, Meryl Streep kan als Amerikaanse nooit de super-Britse Thatcher spelen, en het script is mythevorming vanuit de linkse kerk.

De kritiek is echt onzin; de aftakelende Thatcher wordt zo eerlijk en liefdevol geportretteerd dat het geen aanstoot geeft. De acteerprestatie van Streep (die in de vroege jaren tachtig Oscars kreeg voor Sophie’s Choice en Kramer vs. Kramer) is fenomenaal. Dat geldt zowel voor haar motoriek – het kromlopen bezorgde haar rugproblemen en het aanbrengen van de ouderdomsprothese met handgeschilderde adertjes in de hals kostten elke dag drie uur – als haar dictie. Meryl Streep beheerst de twee accenten van Thatcher zo goed dat een luistertest onder Conservatieven uitwees dat veel mensen het verschil tussen Streep en de echte Thatcher niet konden horen.

Twee accenten – want de film is vanuit 2010 een flashback naar de sleutelmomenten in het leven van Margaret Thatcher. Pas de politieke coiffeurs van de Conservatieven veranderen de scherpe stem van de kruideniersdochter uit Grantham in een lagere, gezaghebbende stem van een altijd in blauw geklede ‘vorstin’.  

Denis is in de film haar ironische contrapunt, maar gelukkig ook een wijs man en niet de idioot die volkomen ten onrechte in de media van hem werd gemaakt.

Thatchers harde kant komt ook aan de orde. De manier waarop ze beslist over de honderden Argentijnse marinemensen aan boord van de Belgrano tijdens de Falklandoorlog (‘Breng tot zinken!’), is ijzingwekkend. En de manier waarop ze haar hondstrouwe minister Geoffrey Howe publiek neersabelt is ook messcherp.

Alles klopt aan The Iron Lady: de aankleding, het acteren tot in de kleinste bijrol, de opbouw van het scenario en de volstrekte evenwichtigheid van het beeld dat wordt geschetst. Alleen al het slot – waarin haar klein geworden, maar opnieuw onder eigen controle gebrachte leven een fade-out krijgt, met de pianoklanken van Bachs Prelude in C-majeur – is zowel verdrietig als toch blij. Het is een ode aan zelfs het leven dat zichzelf vergeten is.