Sint 0

Waardering:

0.0   (0)

De omstreden film van Dick Maas is tegelijkertijd rauw, half gaar en aangebrand.Nog voor het verschijnen van de film was Sint al de meest besproken Nederlandse film van het jaar. Dat kwam door de protestactie tegen de poster, die kinderen de stuipen op het lijf zou jagen. Jeugd onder de zestien jaar mag de film zelf niet eens zien.

Is de ophef terecht? Enerzijds lijkt het ons makelijk de Goedheiligman in zijn wraakzuchtige tegendeel om te turnen. Tenslotte verdient een Sint respect. Anderzijds heeft een groot deel van Nederland niet in de gaten dat de uitgemolken, suikerzoete goedzak die de media heden ten dage beheerst, al een ontheiliging is van de oorspronkelijke Sinterklaas met zijn tradities. Vorig jaar reageerde KN al hoofdschuddend op de onzin die films als Sinterklaasjournaal de Meezingmoevie over kinderen uitstorten. Daar worden ze geen steek wijzer, maar wel een mysterie armer door.

In die zin zou een dwarse film de ogen voor deze ontreddering kunnen openen. Nicolaas' strenge kant eens onder de aandacht brengen, kan een goede tegenhanger vormen van de materialistische toegeeflijkheid. Bezien vanuit dat perspectief, begint Sint veelbelovend. De egoïstische meid die haar broertje niet mee wil laten doen aan “die commerciële onzin”, hangt al snel dood in de schoorsteen. Dan blijken de moorddadige Sint en zijn heetgeb(l)akerde Pieten niet alleen Sint-sceptici aan roe en staf te rijgen. Iedereen, jong en oud, stout of zoet, gaat eraan. Dick Maas heeft niet alleen een hekel aan het melkkoe-imago. Hij veracht alles wat met Sinterklaas te maken heeft. Maas wil geen ander beeld geven; hij wil elk beeld ondergraven, zelfs het historische. Daarvoor roept hij een zelfbedachte legende over een vijftiende-eeuwse afvallige roofbisschop in het leven. Vervolgens laat hij met droge ogen beweren dat de vierde-eeuwse bisschop van Myra een verzinsel is van de Kerk, om die moordende Slechtheiligman in de doofpot te kunnen stoppen. De suggestie dat de Kerk zelfs voor haar kostbaarste tradities nog een doofpot nodig zou hebben, is zo volslagen belachelijk, dat Maas zijn eigen destructieve doel zelfs voorbij schiet. Want dat gelooft toch niemand?

Al met zijn eerdere werk (Flodder, Moordwijven) liet Maas echter blijken dat serieus genomen worden niet zijn hoogste prioriteit heeft. Wansmaak gaat bij hem altijd hand in hand met een parodie daarop. Mag hij zich erachter verschuilen dat hij zichzelf niet serieus neemt? Heiligt hilariteit de middelen? Dat hangt mede af van de geslaagdheid van de humor. En die valt in Sint nog het meeste tegen. Als je een grap al als zodanig herkent, is die banaal. En uiteindelijk is de horror niet overdreven genoeg om er de (letterlijke) meligheid aan te geven, die bijvoorbeeld Peter Jackson met zijn vroegere hak- en prakwerk wist te bereiken. Maas is erin geslaagd een film te maken die tegelijkertijd rauw, half gaar en aangebrand is. Toch is niet alles halfbakken aan Maas' alternatieve mythe. De sfeervolle achtervolgingsscène op de Amsterdamse daken getuigt van een prachtig staaltje techniek, dat je niet gauw in een vaderlandse film aantreft. Maar of je daarvoor naar de bioscoop wilt gaan? Zet in plaats daarvan nog maar eens – met de kinderen – vol verwachting de schoen, in de hoop dat de heilige bisschop er ooit een echte Sint-film in zal doen.