Incendies 0

Waardering:

4.0   (1)

Twee witte enveloppen. De Canadese tweeling Jeanne en Simon Marwan kijkt in shock naar de notaris, die ze plechtig voor hen neerlegt. Na de dood van hun moeder hadden ze iets anders verwacht. De ene envelop is bestemd voor hun vader (die naar hun beste weten al lang niet meer leeft) en de andere voor hun broer (broer?! ze weten van niets!). In plaats van een afwikkeling van zaken begint hier de ontrafeling van een diep weggestopte familiegeschiedenis.

Hun moeder, Nawal Marwan, groeide op in een niet nader genoemd land in het Midden-Oosten. Aan de tweeling is te merken dat zij geen gemakkelijke moeder voor hen is geweest. Ze heeft kennelijk niet veel over vroeger verteld. Ze was stug, lamgeslagen en eigenlijk – Simon zegt het – ronduit lastig. En nu wil ze niet eens fatsoenlijk begraven worden! Geen grafsteen, geen eer! Tenzij de enveloppen bij de geadresseerden terecht komen.

Waarom die wens, die zo tegen de gevoelens van de nabestaanden indruist? Waarom hen op pad sturen? Het verhaal is met de dood van de moeder toch afgesloten? Waarom moet zo’n oude, onduidelijke geschiedenis opgerakeld worden? De vertwijfeling is voelbaar.
Jeanne gaat op zoek, maar Simon blijft achter in Canada. (Suggereert de filmmaker hiermee dat de verzoening begint bij vrouwen?)

Regisseur Denis Villeneuve laat de zoektocht van Jeanne (en later toch ook Simon) gelijk op gaan met de dramatische gebeurtenissen in het leven van hun moeder, zo’n 35 jaar geleden tijdens een burgeroorlog. Hier en daar lijken de puzzelstukjes wel erg makkelijk of toevallig op hun pad te komen, maar dat doet aan de impact van de vertelling niets af. Het is een universeel verhaal over gebieden waar oorlog heerst en groepen mensen elkaar naar het leven staan. Maar ook specifiek over het Midden-Oosten, waar met geschonden familie-eer de ellende begint en niet meer ophoudt. Waar wraak het telkens lijkt te winnen van verzoening. Hoe moeilijk, haast onmogelijk, is het daar om in het reine te komen met je eigen geschiedenis, met jezelf?

Dat Incendies ten opzichte van grote Hollywood-films een bescheiden budget heeft is aan de uitvoering nauwelijks af te zien. Of het moet de beperkte belichting zijn. De donkere kamers en gangetjes gaan op den duur wat op de zenuwen werken.

De onthulling tegen het einde komt hard aan. Een verrassende wending, die de houding van de moeder verklaart. De grote kracht van Incendies is echter niet alleen deze verrassing: het is een meeslepende film, die door ellende heen toewerkt naar verzoening.