Places in the Heart 0

Waardering:

3.0   (1)

Places in the Heart is een eerbetoon aan de liefde en de moed van een moeder, die tegen de klippen op met haar kinderen weet te overleven. Als speelfilm is het een stevig drama, dat met prachtige acteurs en schitterende camerabeelden tot de verbeelding spreekt. In een rustig tempo wordt een spanningsboog afgewikkeld die niet onberoerd laat (Sally Field anyone?). Maar dat is niet het belangrijkste.

Aan het eind van de film blijkt nadrukkelijk dat Places in the Heart zich laat bekijken als een gelijkenis, als een miniatuur van de Bijbelse geschiedenis. Niet voor niets klinkt aan begin en eind van de film de Engelse hymne “This is my Story” (‘Blessed Assurance’). De wereld heet hier Waxahachie, Texas, een klein paradijs in de jaren ‘30. De rode draad wordt ingezet door het tafelgebed van Royce Spalding dat God zijn gezin moge geven dankbaar te zijn voor wat ze hebben en niet te vragen om wat ze niet kunnen krijgen. Door een fatale misstap wordt Edna Spalding (Sally Field), zijn vrouw en moeder van hun twee kinderen, een jonge weduwe die met schulden overladen haar brood moet verdienen in het zweet haars aanzijns. De bank komt het huis van de weduwe en de wezen opeisen indien ze de lening niet kan terugbetalen. Als ze niet snel een list verzint dan dreigt het gezin uit elkaar gehaald worden. De bankdirecteur splitst haar een huurder in de maag, een blinde oorlogsveteraan, de zonderling Meneer Will (John Malkovich).

De grote depressie barst los. Een realistische hardheid daalt neer over Edna’s bestaan en ze snakt naar verlossing. Dan verschijnt er een vreemdeling, een verachte knecht - de ‘neger’ Mose (Danny Glover) - die Edna een weg wijst naar leven voor dit samengeraapte groepje verschoppelingen. Als geen ander weet hij hoe je katoen moet verbouwen en dwars door de storm heen weten ze door hun verbondenheid en hoop het hoofd boven water te houden. Het kwaad blijft wel loeren in de brave, blanke gemeenschap: ontrouw, rassenhaat, en geldzucht sudderen voort. Het leven van Mose komt op het spel te staan. Er zijn geen gemakkelijke oplossingen in deze miniatuur van onze eigen wereld.

Hoe ben je dankbaar voor wat je hebt en vraagt je niet wat je niet kunt krijgen? Vermoedelijk heeft Edna zelf nauwelijks in de gaten dat zij een hongerige heeft gevoed, een dorstige te drinken heeft gegeven, en een vreemdeling heeft gehuisvest en gekleed. Hoewel een gelovige vrouw lijkt Edna kandidaat om dan te vragen: wanneer heb ik dat voor u gedaan? In het Bijbelboek Mattheus zegt Jezus: als je dat voor een van de minste van Mijn broeders hebt gedaan (en dat heeft ze), dan heb je het voor Mij gedaan. De gelijkenis van de jonge weduwe tijdens de grote depressie eindigt met een visioen van herstel. In de kerk wordt Paulus’ lofzang op de liefde gelezen: ‘Als ik de liefde niet had, dan was ik niets’ (1 Kor. 13). En als het avondmaal wordt gevierd, dan krijgen we nog eenmaal een tableau van het koninkrijk van God, alsof Jesaja 11 spreekt: ontrouwe echtelieden bij elkaar, bankdirecteur en klant, Meneer Will en Mose, Edna Spalding en Royce Spalding, zij aan zij met zijn moordenaar.

Hoewel moeilijk verkrijgbaar is Places in the Heart niet weggevallen uit de annalen van hoog gewaardeerde films. Van het halve dozijn nominaties ontving de film twee Oscars, voor het script en voor de vrouwelijke hoofdrol. En op Blikoponeindig mag hij in het lijstje van ‘most redeeming movies’.

Gespreksvragen

• Waarom heet de film Places in the Heart?

• Waarom heet Edna’s zwarte werknemer Mozes?

• Wat vind je van de avondmaalsscene aan het eind van de film?

• Is de film troostrijk?

• Wordt het tafelgebed in de sleutelscene aan het begin verhoord?