Borgen 0

Waardering:

4.0   (1)

"Something is rotten in the state of Denmark". Marcellus' beroemde verzuchting uit Hamlet sloeg op de intriges aan het hof van Claudius, koning van Denemarken. Ruim 400 jaar later lijkt er weinig veranderd. De Deense televisieserie Borgen voert ons mee naar de intriges en smerige politieke spelletjes in de Burcht, de Deense versie van het Binnenhof.

 Een paar dagen nadat Brigitte Nyborg, de charismatische leider van de (fictieve) Middenpartij, de landelijke verkiezingen verrassend gewonnen heeft, wordt ze door haar politiek adviseur meegenomen naar de toren van de Burcht. Als ze haar keuzes goed maakt, zal heel Denemarken aan haar voeten liggen, waarschuwt hij - maar dan moet ze wel accepteren dat ze niemand kan vertrouwen en geen échte vrienden zal hebben in de Burcht. De makers zullen het niet werkelijk zo hebben bedoeld, maar voor een kijker met kennis van de bijbel komt deze scène merkwaardig bekend voor (cf. de verzoeking van Jezus in de woestijn, Luk 4:5-8). Er zijn uiteraard grote verschillen. Brigittes rechterhand Bent Sejrø is op geen enkele wijze met Satan te vergelijken en Brigitte is in de kern geen machtzuchtig mens.

De scène is wel illustratief voor het traject dat deze eerste vrouwelijke Deense premier in gaat. Ze begon aan haar politieke avontuur vanuit haar idealisme, gevoed door een gezonde dosis ambitie. Brigitte is in principe een eerlijk, integer en goedhartig mens, maar moet uit hoofde van haar functie af en toe lastige keuzes maken. Daarbij krijgt vooral haar gezin het zwaar te verduren. Het premierschap is nu eenmaal geen 9-tot-5-baan.

Een tweede verhaallijn volgt de lotgevallen van de redactie van het Deense journaal (vergelijkbaar met Nieuwsuur in Nederland). Ook daar blijkt vaak dat goed en kwaad niet altijd makkelijk te onderscheiden zijn. De jonge journaliste Katrine Fønsmark is minstens zo ambitieus als Brigitte Nyborg en gaat tot het uiterste voor de vrije nieuwsgaring. Ze is de ex van de spindoctor van Brigitte, wat haar zowel voordeel biedt als allerlei ethische dilemma's tot gevolg heeft.

Het is niet verwonderlijk dat Borgen een grote undergroundhit is in de kaasstolp van Den Haag, maar ook daarbuiten. Het realiteitsgehalte van de verwikkelingen en de representativiteit voor de Nederlandse politiek laten we maar even buiten beschouwing, maar net als in die andere Deens hitserie, The Killing (van dezelfde makers), zijn ook hier de personages buitengewoon goed uitgewerkt. Je leeft werkelijk mee met Kaspar, Brigitte, Katrine en Hanne - en de cliffhanger aan het einde van seizoen 1 is zenuwslopend, al zijn we nu gelukkig in staat om beide seizoenen direct achter elkaar te bekijken.

 De serie legt vooral de vinger op de zere plek in onze cultuur. Denemarken verschilt in veel opzichten niet zo van Nederland. Ook de setting doet bekend aan - Brigittes interieur lijkt rechtstreeks uit de Ikea gehaald. Het meerpartijenstelsel, met zijn coalities en vele samenwerkingen, is herkenbaar, en ook in Denemarken worstelt men met het integratiebeleid. De politici in kwestie zijn menselijk en hebben goede én slechte kanten.

Daarmee ligt de serie dichter bij onze maatschappij dan bijvoorbeeld The West Wing, dat ook de politiek als onderwerp heeft, maar veel 'zwart-witter' is opgezet. Maar bovenal staat de feminiene cultuur van Scandinavië en ook Nederland centraal. Aan het begin van de serie overleggen Brigitte en haar man Philip of ze de functie wel moet aannemen. Ze hadden afgesproken dat ze om de beurt een paar jaar carrière konden maken en het is zo onderhand Philips beurt. Natuurlijk doet die een stapje terug, maar al snel blijkt dat het bestaan als huisman veel minder makkelijk is dan hij gedacht had. "We vechten in het parlement voor de rechten van tweeverdieners, maar zelf redden we het alleen als onze partners rustig thuisblijven", merkt Bent een paar maanden later spits op.

Hoeveel ouders kennen niet hetzelfde dilemma? Daarom doet Borgen het niet alleen goed in politieke kringen, die veel van de insider-topics herkennen, maar ook daarbuiten. Brigitte is een rolmodel voor ons allemaal, en als zij het niet is, dan Katrine wel. Een echte politieke serie of feministische vrouwenserie is Borgen toch niet. Uiteindelijk gaat het over het maken van moeilijke keuzes, over ouders die hun kinderen in de steek laten, soms te goeder trouw en soms door extreme nalatigheid, over het aangaan en behouden van relaties in deze moderne maatschappij en over het balanceren tussen werk en privé. Dat zijn dingen die ons allemaal aangaan, man of vrouw - met of zonder carrière.

"Er is iets rot in 't rijk van Denemarken" - wat geldt voor Hamlet, geldt voor ons allemaal.