Star Wars Episode I: The Phantom Menace 0

Waardering:

0.0   (0)

Een deel 1 dat niet deel 1 is. Zo zit het een beetje met Star Wars Episode I: The Phantom Menace. Star Wars bestond namelijk al. Niet zomaar een film, een onderdeel van de Amerikaanse cultuur, zoals Ot & Sien, of Jip & Janneke bij ons (als er Legopoppetjes van je film gemaakt zijn mag je dat zeggen). Maar toch is dit het begin.Veel heeft George Lucas bereikt sinds hij 30 jaar geleden met een ruimteavontuur kwam, dat met lollystokjes, plakband en elastiekjes in elkaar was gezet. Na dat succes had hij niet het idee dat hij bij het begin was begonnen en de gelegenheid had gehad om eerst goed alle stukken op het schaakbord te zetten. Om dat nu echt naar zijn eigen zin te doen (voor een goed belegde boterham hoefde het al niet meer) was de filmtechniek nog niet genoeg gevorderd. In feite heeft Lucas eerst een digitale revolutie bewerkstelligd door middel van nevenprojecten (Willow, Indiana Jones). Daarna wilde hij de Star Wars-films maken die hij in zijn hoofd had: drie afleveringen die qua verhaallijn vooraf gaan aan de drie die hij al gemaakt had. Vandaar dat wel gesproken wordt van de ‘prequels’ en de ‘sequels’, ofwel de ‘NT’ en de ‘OT’ (nieuwe trilogie en oude trilogie).

The Phantom Menace is de eerste van deze nieuwe drie delen waarin Lucas de achtergrond van de oude drie delen geeft. De jaren ’80 en ’90 van de vorige eeuw waren voor de miljoenen fans dus een tijd van wachten en speculeren. Hoe zouden de relaties tussen de hoofdper-sonen ontstaan? Wat voor avonturen zouden ze meemaken? En hoe gelikt zou het er uitzien nu met het digitale neusje van de film- en animatiezalm gewerkt zou worden?

‘Digitale revolutie’ betekende ook dat het internet, dat juist op gang was gekomen, begon te zoemen van de nieuwtjes, roddels en speculaties. Vermeldenswaard is dat de Nederlandse priester Roderick Vonhögen, als jongen al fan van de oude trilogie, uit dit alles een virtuele editie van Episode I wist te destilleren (compleet met zelfgemaakte afbeeldingen) die opmerkelijk veel overeen bleek te komen met de uiteindelijke bioscoopversie! Deze is nog steeds te bekijken via www.virtualedition.net.

In Episode I maken we kennis met een jonge Obi-Wan Kenobi en zijn leermeester Qui-Gon Jinn. Obi-Wan zal later de oude wijze helper van Luke Skywalker worden, om wie de oude trilogie draait (of toch niet?). Obi-Wan en Qui-Gon vertegenwoordigen de Jedi, een monnik-achtige orde van ruimteridders die vrede en recht dienen in de Galactische Republiek. Zij maken gebruik van ‘The Force’, een krachtenveld in de kosmos, en hanteren daarbij George Lucas’ blijvende bijdrage aan de geschiedenis van het filmbeeld, de lichtzwaarden. Ze zijn er aan het begin van de film op uitgestuurd om te bemiddelen in een conflict rond de vreedzame planeet Naboo. Ze bespeuren verraad en ontsnappen met de koningin van Naboo, Padme Amidala. Met deze witte koningin heeft Lucas naast paard en loper nog een stuk op het bord geplaatst dat van belang wordt voor het eindspel.

De ontsnapping strandt op een onherbergzame planeet, Tatooine. Dit zal een betekenisvolle wending blijken. Sinds 1977 weten we dat dit de woonplaats zal zijn van ene Luke Skywalker. Obi-Wan en Qui-Gon ontmoeten er Anakin Skywalker, een onschuldige 9-jarige slaaf. Qui-Gon herkent in hem buitengewone gaven en legt verband met een profetie dat er een Uitverkorene zal komen die het evenwicht in de ‘Force’ zal herstellen. De Jedi hebben een tegenstander, de Sith, bestaande uit een leraar en een leerling, die een kwaadaardig gebruik maken van de ‘Force’ en in het verborgene de macht in de Republiek naar zich toe trekken. Zeg maar, de zwarte koning op het schaakbord. Lucas maakt wel gebruik van verwijzingen naar nazistische symbolen om de aard van deze opponenten aan te duiden.

Door een weddenschap op een spectaculaire race (Ben Hur, anyone?) weet Qui-Gon Jinn de jongen Anakin vrij te krijgen en mee te nemen naar de stadplaneet Coruscant, waar de Jedi-raad en de Senaat van de Galactische Republiek zetelen. De raad wijst van de hand dat Ana-kin de Uitverkorene uit de profetie zou zijn. De senaat blijkt verdeeld over het conflict rond Naboo. Teleurgesteld besluit Padme terug te keren om haar volk in de strijd terzijde te staan. De Jedi sturen Qui-Gon en Obi-Wan met haar mee. Aan het slot van de film verslaan zij een Sith-tegenstander (de leerling of de leraar?) en beëindigen het politieke conflict in het voordeel van Naboo.

Wie de hele saga kent, ziet al gauw de mythologische lijnen door het verhaal. Een verstoord evenwicht tussen goed en kwaad, de komst van een redder (die zonder vader geboren zou zijn), het geloof van de held versus de macht van de tegenstander, een genootschap dat toegewijd is aan een hogere kracht, vrede en recht. Maar er is meer: de noodzaak te kiezen tussen wens en bestemming, het overwinnen van angst, en zo verder. Het maakt Star Wars tot een film met tijdloze onderwerpen die ook resoneren met een christelijke beeld van mens en werkelijkheid. Lucas heeft grote vragen van de mensheid willen vertalen voor deze generatie. Een Faith Burger van McMyth. Maar resoneren doet het.