Angels and Demons 1

Waardering:

0.0   (0)

The Da Vinci Code was drie jaar geleden een kaskraker. Critici vonden deze boekverfilming echter vooral zwak als thriller. Dan Brown wist met zijn roman de indruk te wekken dat zijn gnostische complottheorieën op (verduisterde) historie waren gebaseerd, maar daar bleef in de onbedoeld lachwekkende film weinig van over. Gelukkig, vanuit katholieke perspectief gezien, want de verwachte schade van Dan Browns valse aantijgingen bleef daardoor beperkt. Uiteindelijk oogstte het bekritiseerde Opus Dei er juist een groei in aandacht mee.

Het vervolg, in het Nederlands bekend onder de romantitel Het Bernini Mysterie, herneemt het zoeken naar verborgen gehouden geschiedenissen via geheime boodschappen. De aard van de uiteindelijke ‘onthulling’ is deze keer lang niet zo controversieel als die in The Da Vinci Code. Dat verhaal concludeerde op basis van aanwijzingen in het werk van Leonardo Da Vinci dat Maria Magdalena de heilige graal zou zijn geweest die Christus’ bloed in de vorm van zijn nageslacht zou hebben gedragen. Zo’n bewering gaat in tegen de leer van Jezus’ celibataire, kinderloze status die hoort bij zijn goddelijke natuur. In Angels & Demons wordt er ontdekt dat er in de top van het Vaticaan een onbetrouwbare verrader opereert. Deze suggestie heeft vooralsnog nauwelijks ophef veroorzaakt. Zij gaat ook niet in tegen de katholieke leer. Sterker nog: katholieken zullen het beste weten dat de Heilige Geest ondanks en niet dankzij menselijke zwakheden werkt. De Kerk zou anders toch al veel eerder aan schandalen ten onder moeten zijn gegaan? Wel worden er tussen neus en lippen door wat achterhaalde vooroordelen over het Vaticaan en historische figuren als Galilei, Shakespeare, Chaucer en Bernini bevestigd, maar die zijn niet prominent genoeg om je in het geheel te verslikken.

Ook als thriller is Angels & Demons beter te pruimen dan zijn voorganger. Je ziet de zogenaamd opzienbarende conclusie nu niet op de helft al aankomen, zoals bij The Da Vinci Code. Het blijft tot de climax onzeker wie in het Vaticaan verantwoordelijk is voor de gruwelijke moordaanslagen die er op de paus en enkele papabili worden gepleegd. Aanwijzingen worden deze keer gevonden in de werken van Gian Lorenzo Bernini, een zo mogelijk nog veelzijdiger kunstenaar dan Leonardo da Vinci. Bernini wordt ervan ‘verdacht’ lid te zijn geweest van de illuminaten, een aan de vrijmetselarij verwante gnostische groepering, die, opnieuw opgedoken, betrokken lijkt bij de moorden. Het speurwerk levert mooie beelden op de meest bijzondere plaatsen in Rome op. Er is duidelijk meer aandacht besteed aan onderzoek, want de plaatsen die worden aangedaan en allemaal echt bestaan, komen overtuigend en knap gereconstrueerd in beeld, evenals de aankleding en gebruiken in het Vaticaan. De ridicule ‘historische’ terugblikken zoals in The Da Vinci Code blijven achterwege. Dat komt de geloofwaardigheid ten goede. Toch wordt het nergens echt overtuigend. De zoektocht blijft, in de stijl van regisseur Ron Howard, tamelijk simplistisch.

Komt het doordat Tom Hanks (opnieuw) de speurende symbolist Robert Langdon vertolkt? Deze acteur heeft gedenkwaardige rollen op zijn naam staan, zoals in Forrest Gump en The Green Mile, maar heeft nu eenmaal niet de intellectuele uitstraling die je bij een professor verwacht. Zijn methode is tamelijk onvoorzichtig met weinig respect voor de antieke kunstschatten, terwijl hij het voorzichtige Vaticaan juist zo’n vandalisme verwijt. Hij wrijft zijn onzinnige dooddoeners pijnlijk overbodig in, als hij eindelijk doorheeft wat de kijker al veel eerder vlak onder zijn neus om aandacht zag schreeuwen. Bommen opsporen en spannend inbreken in het Vaticaan is al bekend van Mission: Impossible 3 en met Indiana Jones hebben we ook genoeg een lompe professor aan het werk gezien. Hanks en Howard geven met hun methodes niet de indruk hun publiek hoger in te schatten dan liefhebbers van dergelijk onrealistisch vermaak.

We kunnen gerustgesteld zijn dat de film te mild en te simpel is om schadelijk of aanstootgevend te zijn. Wie niet te veel intellectuele uitdaging verwacht, kan er best een spannende film aan beleven, en de verzorgde esthetiek is zelfs onderhoudend. Maar veel meer zit er helaas niet in.

De Da Vinci Code is een van de best verkochte romans ooit en probeerde drammerig het originele beeld van Jezus bij te stellen. CV-Film zag voor u de opvolger, Angels and Demons, en kan melden dat de toon ditmaal behoorlijk anders is. Deze film kan zelfs pro-katholiek worden genoemd. De Da Vinci Code heeft voor veel opschudding gezorgd in christelijke kring. Het boek werd een van de best verkochte ooit en ontkende drammerig het bijbelse beeld over Jezus. De film krijgt nu een opvolger met Angels and Demons. De pr-afdeling van de Sony Pictures leek aanvankelijk weer te willen inzetten op de schandaal-waarde en riep overal luid en duidelijk dat het Vaticaan elke samenwerking weigerde. Het Vaticaan pakte het ditmaal echter verstandiger aan en prees Angels and Demons zo snel mogelijk als een aardig stukje amusement. Wat het inderdaad is. De film gaat over de strijd tussen wetenschap en geloof. Letterlijk. Het Vaticaan staat tegenover het CERN, de deeltjesversneller uit Zwitserland. Ergens in Rome is een bom van ‘anti-materie’ verstopt die om middernacht zal ontploffen en de halve stad vernietigen. Een paar keer wordt Galileo Galilei aangehaald, die ontdekte dat de aarde om de zon draaide, in plaats van andersom, en hoe de kerk dat bleef bestrijden. Je kunt ook denken aan het huidige debat rondom schepping en evolutie, waarin hetzelfde conflict speelt. Angels and Demons neemt nadrukkelijk stelling: wetenschap en geloof zijn te verzoenen. Alle helden in de film dragen dit uit, inclusief het Vaticaan. De bad guys zijn de figuren die een verzoening onmogelijk achten: de typische militante atheïst en de religieuze fundamentalist. Deze boodschap wordt verpakt volgens het hap-slik-weg-recept van De De Vinci Code: een seriemoordenaar, een tijdslimiet, een scherpzinnige onderzoeker en zijn knappe hulpje, een eeuwenoude speurtocht, veel religieuze raadsels en een verrassing aan het eind. In de laatste zin lijkt de regisseur zich zelfs de excuseren voor zijn eerdere film, als hij een van de helden laat zeggen: ‘Als je kritiek hebt op de kerk, wees dan mild.’