2012 0

Waardering:

1.0   (1)

Het is opmerkelijk dat de films die je het meest als ‘typisch Hollywood’ zou classificeren, afkomstig zijn van een geboren Duitser. Roland Emmerich houdt van groots spektakel vol stereotypen, waarin het voortbestaan van een zo groot mogelijk deel van de wereld wordt bedreigd. Lees ook het commentaar van Maarten Vermeulen.De aanleiding daarvoor is van minder belang dan de bombastische uitwerking. Zo liet hij in Independence Day buitenaardse wezens met een minimale motivatie steden opblazen. Het monster Godzilla was het resultaat van Franse kernproeven in de Stille Oceaan. En in The Day After Tomorrow was een naderende ijstijd de bron van ellende. Emmerich wilde zich daarmee profileren als milieuactivist, die bewust wilde maken van klimaatveranderingen. Dat het in zijn film over temperatuurdaling in plaats van -stijging gaat, is voor hem een detail.  Voor 2012 gaat Emmerich op de religieuze toer. Uitgangspunt is de legende dat de tijdrekening van de Maya’s zou stoppen op 20 december 2012. Bijzondere astronomische verschijnselen op die dag zouden natuurrampen als lava-uitbarstingen, aardbevingen en tsunami’s veroorzaken, zo stelt Emmerich zich voor. Dat er bij het omzetten van die datum naar onze kalender rekenfouten zijn gemaakt en dat de Maya’s zelf nooit het einde van de wereld hebben voorspeld, zijn voor de flink uitpakkende filmmaker ook details. Hij biedt een interessante manier om mensen te laten beseffen hoe het zou kunnen zijn als de wereld vergaat. De fascinatie, angst en morele overwegingen die daarmee gepaard gaan staan centraal in Emmerichs multiculturele uitwerking, die deze keer minder karikaturaal is dan bijvoorbeeld het rolbevestigende Independence Day. Dat Emmerich het streven naar het voortbestaan van de mensheid met de hoop op aarde verder te kunnen leven wil belonen, is hem – ondanks de inconsequentie – vanuit religieus oogpunt nauwelijks kwalijk te nemen. Hij lost dit namelijk op met het hem sinds zijn afstudeerfilm vertrouwde ‘Ark van Noach-principe’. De schoen wringt op twee punten. Emmerich wil iets zeggen over de Voorzienigheid en heeft kritiek op het egoïsme waarmee mensen in de maakbaarheid van hun eigen toekomst willen blijven geloven. Maar vervolgens blijkt de Voorzienigheid toch sterk afhankelijk van de creativiteit en de wil tot leven van de mensen zelf. Daarnaast is Emmerich selectief als het gaat om het tonen van de ondergang van grote religieuze symbolen. Het over Rio de Janeiro wakende Cristo Redentor-beeld en het Vaticaan vergaan indrukwekkend tot stof. Op zich is dat niet vreemd voor het einde van de wereld. Zelfs de naamgenote van de schrijver-producent-regisseur, de zalige Anna Katharina Emmerich, heeft de ondergang van het Vaticaan voorspeld. Maar waarom alleen katholieke bolwerken en – vooruit – ook een boeddhistisch klooster in de Himalaya? Desgevraagd gaf Emmerich als reden aan dat hij eigenlijk ook de kern van de islamitische godsdienst, de Ka’aba in Mekka had willen laten versplinteren. Zijn vaste co-producent en -schrijver, Harald Kloser, raadde dat af, uit vrees voor een fatwa. Maar, zo voegde Emmerich er aan toe, hij was heus tegen het principe van elke georganiseerde religie.  Naast een gebrek aan moed toont Emmerich weinig vertrouwdheid met waar het in religie in de kern om gaat. Voor een religieuze film kun je dat nauwelijks als details door de vingers zien. Maar wie zich niet stoort aan de van-dik-hout-zaagt-men-planken-werkwijze van deze Hollywood-Duitser, kan in 2012 genoeg pogingen tot ethische reflectie aantreffen.