Glengarry Glenn Ross 0

Waardering:

0.0   (0)

Een geweldige film over vier mannen die grond verkopen in Florida, op het landgoed ‘Glengarry Highlands’. Alle verkooptrucs halen ze uit de kast om stukken grond te slijten aan particulieren die willen beleggen in grond. Een wereld van hebzucht, onderlinge concurrentie, leugen en bedrog.De film is een case-studie in menselijke emoties. Of misschien kun je beter de teloorgang van alle moraal. De medewerkers van een makelaarskantoor staan onder zo'n enorme druk dat ze breken en alle morele waardigheid laten varen. Niet alleen onderling maar ook naar klanten. Ze kunnen alleen aan de eisen voldoen door elkaar erin te luizen of door hun potentiële klanten maar wat voor te liegen. Elk van hen doet dat op zijn eigen manier.
Wanneer de film begint voert een nieuwe baas (Alec Baldwin) de druk enorm op wanneer hij zijnmedewerkers vertelt dat ze een stelletje losers zijn. Als ze hun baan willen houden moeten ze er een flinke schep bovenop doen en nog dezelfde avond een stuk grond verkopen. Dave Moss (Ed Harris) bedenkt een plan om in het kantoor in te breken. De manager John Williamson (Kevin Spacey) bewaart daar een stapel betere adressen en Moss wil die stelen en verkopen aan een concurrent. Hij zet alles op alles om zijn niet al te snuggere collega George Aaronov (Alan Arkin) zo gek te krijgen dat hij inbreekt. De opbrengst zullen ze dan samen delen.
De al oudere Shelley Levene (Jack Lemmon) pleit, likt en smeert stroop. Bovendien blijkt hij privé onder grote druk te staan. Hij doet alles wat in zijn vermogen ligt om zijn baas John te vermurwen hem andere verkoopadressen te geven. Als dat niet lukt bezoekt hij dezelfde avond in de stromende regen nog zijn klanten waarbij hij alle verkooptrucs uit de kast haalt die hij kent. Het leidt tot tenenkrommende dialogen tussen de oude man en mensen die niets van hem willen.
Al Pacino speelt een glansrol als Ricky Roma, de zelfingenomen topverkoper die zijn niet al te snuggere klanten trakteert op mystieke verhalen terwijl hij ze dronken voert in een bar. De volgende morgen blijkt de wereld er anders uit te zien. Er is inderdaad ingebroken en de nieuwe adressen en de bestaande contracten zijn verdwenen maar wie heeft het nu precies gedaan? Ricky Roma verschijnt even later pochend op kantoor omdat hij een contract heeft afgesloten, maar even later verschijnt de klant en wil zijn cheque terug, hij dreigt met de ombudsman. Shelly Levene verschijnt en is weer helemaal de oude zelfverzekerde rasverkoper. Hij heeft een enorm contract afgesloten in de kleine uurtjes. De verhoudingen zijn dus totaal veranderd en manager John krijgt niet alleen te maken met de politie die de mannen wil verhoren maar ook met spottende en tergende opmerkingen van de mannen die de vorige avond nog slijmden om meer en betere verkoopadressen.
Het verhaal in de film is niet verheffend, maar wel bijzonder leerzaam. Alleen chef John Williamson lijkt integer. Maar hij staat onder zoveel druk van de nieuwe baas die betere verkoopcijfers wil zien, en van zijn mensen die hem uitmaken voor alles wat mooi en lelijk is, dat hij weinig kan zeggen of doen. Bovendien lijdt hij onder het feit dat hij kennelijk zijn baan te danken heeft aan een familielid. Omdat hij zelf nooit verkoper is geweest behandelen de mannen hem met diepe minachting, als ze hem tenminste niet nodig hebben.
De film geeft een fraai voorbeeld van een situatie waarin mensen kunnen belanden als het marktkapitalisme tot extreme hoogte wordt doorgevoerd. Alles draait om geld en de eigenaar van het bedrijf voert de druk op in de wetenschap dat iemand zal breken. Het ergste is dat hij dat ook gewoon vertelt. Alle vier mannen worden ontslagen. De eerste die een contract binnenhaalt krijgt een Cadillac, de tweede een messenset en de rest is zijn baan kwijt.
Het is dus wel een film die je aan het denken zet over Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, al heb ik de indruk dat de meeste MVO projecten in het bedrijfsleven over andere zaken gaan. Het verkoopkantoor behandelt zijn mensen als machines. Je kunt er een ongehoord rendement uit persen en als ze stuk gaan vervang je ze gewoon door andere productiemiddelen. Gelukkig lijkt de situatie in veel bedrijven beter, al is verharding van de werksfeer ook in Nederland een vaker probleem, zeker in tijden van economische crisis zoals nu - denk maar aan de acties van de schoonmaak-branche, begin 2010. Mensen zijn nu eenmaal geen productiemiddelen en wanneer je ze toch zo behandelt open je een poel van moreel verwerpelijk handelen. Dat zal uiteindelijk zijn weerslag hebben op de maatschappij. 

Regisseur James Foley maakte de film in 1992 naar aanleiding van het gelijknamige toneelstuk van David Mamet. De laatste schreef zijn toneelstuk in 1982, óók een tijd van economische crisis. Hij maakte gebruik van een werkelijke kantoor situatie die hij kende. Zoals in bijna elke film die gemaakt is naar aanleiding van een toneelstuk speelt de actie zich voornamelijk binnenskamers af. Naar klanten zijn de verkopers uiterst beleefd, maar wanneer de emoties oplopen wordt het taalgebruik onderling soms wel érg grof. 

Overgenomen van www.jaapnoordzij.nl